Barcode บน Excel

การพิมพ์ป้ายบาร์โค๊ด (Barcode) ด้วยโปรแกรม Excel

บาร์โค้ด (Barcode) เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ใช้ในการตรวจสอบ สินค้าขณะขาย, ยอดการขาย จำนวนสินค้าคงคลัง หรือใช้เพื่อตรวจสอบตัวบุคคล เราสามารถอ่านรหัสบาร์โค้ดได้โดยใช้เครื่องอ่านบาร์โค้ด (Scanner) ซึ่งจะรวดเร็วกว่าการป้อนข้อมูล หรือการอ่านด้วยสายตา

บาร์โค๊ดมีการพัฒนาไปมาก มีหลายมาตรฐาน ขึ้นอยู่กับลักษณะการนำไปใช้งาน สำหรับมาตรฐานเกี่ยวกับบาร์โค๊ดที่ใช้กันอยู่ทั่วโลกนั้น จะมีอยู่ด้วยกันหลายมาตรฐาน เช่น
  • EAN-13: European Article Numbering (EAN) นิยมใช้ในประเทศแถบยุโรปและเอเชีย

  • EAN-8: European Article Numbering (EAN) ใช้สำหรับสินค้าขนาดเล็ก

  • PDF417

  • ISBN (International Standard Book Number)

  • ISSN and the SISAC Barcode (International Standard Serial Numbering)

  • UCC/EAN-128: Code 128

  • ฯลฯ


บาร์โค๊ดมีการใช้กันอย่างแพร่หลาย ในห้างสรรพสินค้า และขยายไปสู่ร้านค้า ซุปเปอร์มาร์เก็ต ที่มีสินค้าจำนวนมากๆ รวมถึงในภาคอุตสาหกรรม และภาคการผลิต เพราะสามารถขจัดข้อผิดพลาด อันเนื่องมาจากการนำเข้าข้อมูลได้เกือบทั้งหมด


 ดาวน์โหลดโปรแกรมแปลงรหัส

วันหนึ่งผมบังเอิญได้ไปพบเว็บไซต์แห่งหนึ่งชื่อว่า http://grandzebu.net/ เป็นเว็บไซต์ที่ให้ความรู้เกี่ยวกับ แถบบาร์โค๊ดมาตรฐานต่างๆ มีการอธิบาย หลักการคำนวณทางคณิตศาสตร์ และการเขียนโปรแกรม สำหรับบาร์โค๊ดแต่ละแบบ นอกจากนี้ยังมีโปรแกรมเสริมที่ช่วยให้ Excel สามารถพิมพ์บาร์โค๊ดมาตรฐานต่างๆ ได้อีกด้วย


ภาพที่ 1 เว็บไซต์ http://grandzebu.net/

สำหรับผู้ใช้บาร์โค๊ดมาตรฐาน EAN-8 และ EAN-13 ต้องดาวน์โหลดไฟล์ที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
  1. ไฟล์ติดตั้งโปรแกรมแปลงรหัส

  2. ไฟล์ฟอนต์บาร์โค๊ด EAN-13 (ติดตั้งลงในโฟลเดอร์ C:/Windows/Fonts) 
    http://grandzebu.net/informatique/codbar/ean13.ttf

หมายเหตุ สำหรับแถบบาร์โค๊ดมาตรฐานอื่น เข้าไปดูรายละเอียดได้ที่ 
http://grandzebu.net/informatique/codbar-en/codbar.htm


 การติดตั้งโปรแกรมแปลงรหัส

ในที่นี้ผมจะขอแนะนำการติดตั้ง และการใช้งานโปรแกรมแปลงรหัส สำหรับบาร์โค๊ดมาตรฐาน EAN-13 เท่านั้น เพราะเป็นมาตรฐานที่นิยมใช้กันทั่วไป (สำหรับมาตรฐานอื่น ถ้าสนใจก็ลองไปเล่นดูเองนะครับ)

1. ขั้นตอนแรก หลังจากที่ดาวน์โหลดโปรแกรมมาแล้ว (ถ้าโหลดไฟล์ .zip ต้องทำการ Unzip ก่อน) ให้ดับเบิลคลิกไฟล์ที่ชื่อว่า setup_codeEAN13.exe


ภาพที่ 2 ไฟล์ที่เกี่ยวข้องสำหรับบาร์โค๊ดมาตรฐาน EAN-13

2. จากนั้นก็จะเป็นการเข้าสู่หน้าจอของการติดตั้งโปรแกรม ก็ให้ดำเนินการไปตามคำแนะนำ ที่ปรากฏบนหน้าจอในแต่ละขั้นตอนจนเสร็จสิ้น สุดท้ายจะพบไอคอนโปรแกรมบน Desktop ดังรูป


ภาพที่ 3 ไอคอนโปรแกรม Code EAN13

3. ขั้นตอนนี้ลืมไม่ได้ นั่นคือการเพิ่มฟอนต์ EAN13 เข้าไปในโฟลเดอร์ Fonts โดยจะคัดลอกไฟล์ EAN13.ttf ไปวางในโฟลเดอร์ Fonts ก็ได้ หรือจะเข้าไปที่โฟลเดอร์ Fonts ก่อน แล้วเลือก Install New Font… ก็ได้เช่นกัน


 ขั้นตอนการพิมพ์แถบบาร์โค๊ด

1. ดับเบิลคลิกที่ไอคอน เพื่อเข้าสู่โปรแกรมแปลงรหัส (โปรแกรมนี้มีข้อความ 2 ภาษากำกับไว้ คือภาษาอังกฤษและ (เข้าใจว่าเป็น) ภาษาฝรั่งเศส) 

2. กรอกรหัสตัวเลขในช่องทางซ้าย โปรแกรมก็จะแปลงเป็น Code String ให้ในช่องทางขวา และแสดงตัวอย่างบาร์โค๊ดในช่องด้านล่าง 

มาตรฐาน EAN-13 จะมีตัวเลข 13 หลัก แต่หลักสุดท้ายเป็นหลักที่ใช้ตรวจสอบ (Checksum Digits) ซึ่งจะคำนวณจากเลข 12 หลักแรก ตามวิธีการคำนวณของบาร์โค๊ดแบบนั้นๆ เราจึงใส่ตัวเลขเพียง 12 หลักแรกเท่านั้น ผมหันไปเห็นป้ายบาร์โค๊ด ข้างกล่องยาหวานชงน้ำเต้าทอง ซึ่งวางอยู่บนโต๊ะ ลองเอารหัสข้างกล่องมาพิมพ์ใส่ในช่อง ดังรูป


ภาพที่ 4 โปรแกรมแปลงรหัสสำหรับบาร์โค๊ดมาตรฐาน EAN-13

ผมลองดูแถบบาร์โค๊ดที่ปรากฏ เทียบกับข้างกล่องสินค้า พบว่ารูปแบบเหมือนกันทุกอย่าง แต่ก็ยังไม่ค่อยเชื่อเท่าไรนัก จึงมองหาบาร์โค๊ดจากป้ายสินค้าตัวอื่นๆ มาลองบ้าง เช่น ถุงขนมขบเคี้ยว หรือกล่องบรรจุภัณฑ์ต่างๆ ที่พอจะหาได้ แล้วก็พยายามนั่งเล็งเปรียบเทียบดู ก็ยอมรับว่า แถบบาร์โค๊ดที่ได้ เหมือนกับที่เห็นบนฉลากสินค้านั้นๆ ทุกประการ

3. คลิกที่ปุ่ม Copy ที่อยู่ด้านขวาของช่อง Code String เพื่อเป็นการคัดลอก Code String นั้น

4. เปิดโปรแกรม MS Excel ขึ้นมา ดับเบิลคลิกที่เซลล์ใดเซลล์หนึ่ง แล้วคลิกเมาท์ปุ่มขวา เลือก Paste (วาง) ลงในเซลล์นั้นๆ 


ภาพที่ 5 วาง Code String ในโปรแกรม Excel และเลือกแบบตัวอักษร

5. เปลี่ยนรูปแบบตัวอักษรในเซลล์นั้น เลือกฟอนต์ที่ชื่อว่า Code EAN13 ซึ่ง Code String ดังกล่าวจะกลายเป็นป้ายบาร์โค๊ด คุณสามารถปรับขนาดตัวอักษรให้ใหญ่ขึ้น เพื่อให้ได้ขนาดป้ายบาร์โค๊ดตามต้องการ


ภาพที่ 6 แสดงแถบบาร์โค๊ดที่พร้อมใช้งาน

6. พิมพ์แถบบาร์โค๊ดนี้ลงบนกระดาษ หรือสติกเกอร์ เพื่อนำไปแปะที่บัตรพนักงาน หรือที่ตัวสินค้า


 สรุป

สำหรับโปรแกรมแปลงรหัส Code EAN13 ข้างต้นนี้ สามารถพิมพ์บาร์โค๊ดได้ 2 มาตรฐานคือ EAN-8 และ EAN-13 ดังนั้น หากในระบบของคุณใช้บาร์โค๊ดมาตรฐานอื่น คุณก็ต้องใช้โปรแกรมแปลงรหัสตัวอื่น ที่ตรงกับความต้องการของคุณ และอย่าลืมเพิ่มแบบตัวอักษรสำหรับบาร์โค๊ดมาตรฐานนั้นๆ ด้วยนะครับ

ขอบคุณข้อมูลจาก : คุณเอก http://www.bloggang.com/viewdiary.php?id=samroeng&month=06-2008&date=20&group=3&gblog=20

Comments